vendredi, 10 septembre 2021|

69 visiteurs en ce moment

 

Liria si raport mes tupit dhe mendjes. Freedom as a relation between body and mind

Metafizika transcedentale e Kantit qëndron në dallimin e qartë mes botës fenomenale (phenomena) dhe botës inteligjibile (noumena). Esenca e njeriut në filozofinë e tij nuk i përket as të parës e as të dytës, si të vetme, por gjendet në raportin mes tyre. Njeriu vetëm si trup, si phenomenon, është ende në shkallën e shqisësisë dhe arsyes ; të dy këto shkallë të njohjes të Kanti nuk e tejkalojnë përvojën. Shkalla e tretë është niveli më i lartë i njohjes : mendja. Në këtë prezentim do paraqitet njeriu, sipas Kantit, fillimisht si jo i lire, phenomenon, nën subordinimin e shkaqeve. Që njeriu të jetë i lirë, ai duhet të pavarsohet nga përvoja dhe të ngritet në nivelin e noumenon-it. Kjo arrihet në nivelin e mendjes ku njëriu gjënë parimet e përgjithshme, a priori, që nuk varen nga përvoja, por janë në domosdonë e tyre. Prezantimi do të bëjë dallimin e qartë në mes të njeriut si individ empirik, ku bazamenti fillestar është shqisorja, trupi dhe njeriut si bartës i vlerave morale, bazuar në mendjen përmes të cilës njëriu pjesëmarrë në noumenon, respektivisht tejkalon botën fenomenale të domosdoshmërsisë dhe (vet)përcaktohet si qenie e lire.

Kant’s transcendent metaphysics consists in clear distinction between the phenomenal world (phenomena) and intelligible world (noumena). The essence of human being in Kant`s philosophy does not remain to the first neither to the second one exclusively, but is founded as a relation between them. Human being exclusively as a body, as a phenomenon, stands still at the level of the senses and reason ; both of these levels of knowledge according to Kant do not exceed experience. However, the third level of knowledge, the highest one is the level of mind, which surpass the experience and set up the principles. The presentation will elaborate the notion of man, firstly as a phenomenon, which according to Kant, is not free ,but is under the subordination of the causes. For man to be free he should, become independent from experience and rise himself at the level of the intelligible world (noumena). This could be achieved only at the level of mind, where man finds the general principles, a priori, independent from experience, and in their necessity. This presentation will make a clear distinction between the man as an empirical individual, based on body and senses, and the man as a carrier of moral values, where the mind, through which man participates in noumenon, transcends the phenomenal world and (self) defines himself as a free being.

Site under construction

Site under construction

Warning: a technical problem (SQL server) prevents access to this part of the site. Thank you for your understanding.